Чыңгыз Айтматовны Анкарада искә алдылар

1Төркия башкаласы Анкарада дөньякүләм танылган язучы, дәүләт һәм җәмәгать эшлеклесе Чыңгыз Айтматов “Бер гомер бер гасырга тигез” дип исемләнгән чара белән искә алынды. Бу турыда “Саһипкыран” стратегик тикшеренүләр үзәге рәисе урынбасары Җәсурхан Таш хәбәр итә.

Әдипнең тууына 90 ел тулуга багышланган кичә Төркия мәдәният һәм туризм министрлыгы тарафыннан Анкараның Кечиөрән районы хакимияте һәм Юныс Әмрә исемендәге институт ярдәме белән оештырылган.

Сургут шәһәрендә бик матур Чәк-чәк бәйрәме узды!

3Татар халкы элек- электән аш-суга осталыгы, кунакчыллыгы белән аерылып торган. Нинди генә тәмледән тәмле, татлыдан татлы, затлыдан затлы ризыклар әзерләмәгән алар: кыстыбый, гөбәдия, өчпочмак, бавырсак, кош теле, чәк-чәк hәм башкалар. Шул ризыклар арасында татарның визит карточкасы булып саналган чәк-чәк ризыгы турында аерым тукталасы килә.

Кая гына барсак та, без кучтәнәчкә чәк – чәк алып барабыз. Гомумән, бер генэ бәйрәм дә чәк- чәксез утми дисәк дөресрәк тә булыр.

Алинә Заһитова кызлар арасында Тимераякта шуу халыкара берлеге рейтингында лидер булды

1-41Россия фигуристы, 2018 елның олимпия чемпионы Алинә Заһитова кызлар арасында Тимераякта шуу халыкара берлеге (ISU) рейтингын җитәкләде.

“Болгар радиосы” VI Милли музыкаль премиясе җиңүчеләре игълан ителде – исемлек

0048 декабрьдә Казанның “Пирамида” концертлар залында “Болгар радиосы” VI Милли музыкаль премиясен тапшыру тантанасы узды. Катнашучылар 33 номинациядә бүләкләнде, шул исәптән җыр авторлары да “Алтын йолдыз” бүләгенә ия булды.

Рөстәм Миңнеханов «Татарстанның эшлекле партнерлары» XIII форумының пленар утырышында катнашты

1Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов «Татарстанның эшлекле партнерлары» XIII форумының пленар утырышында катнашты.

Пленар утырыш Чаллыдагы ИТ-паркта узды.

Түбән Абдулның данлы тарихы

1Чал тарих өстендә утырган һәм бүгенге тормышы да шуңа лаек булган гаҗәеп татар авыллары бар, Әлмәт районындагы Түбән Абдул авылы әнә шундыйлардан. Хәер, бу авыл Шушма елгасындагы күпер аша Иске Бәгрәҗ авылы белән кушылып, халык телендә барысын Елховой, дип тә атап йөртәләр. Чирмешән районы чигенә урнашкан бу татар-мишәр авылы үзенең холык-характеры, аннан чыккан танылган шәхесләре белән дә данлыклы. Һәм, ниһаять, Түбән Абдул турында да тарихи-публицистик китап дөнья күрде, китап бик саллы – 415 биттән тора, яхшы кәгазьгә басылган, төсле фотолар белән баетылган, узган заманнарның сирәк документлары, карталары, шәҗәрәләре, кабер ташлары, халык авыз иҗаты урын алган. (Илдус Габдуллин. Әсгать, Миләүшә Закировлар. Түбән Абдул. – Казан, 2018.)

Дөрес, аңа кадәр дә бу төбәк тарихы турында Әсгать Сәлаховның “Бараж токымы” һәм тарих фәннәре кандидаты Таһир Кәримовның “Нәселе барның – иле бар” дип аталган китаплары басылып чыккан иде. “Түбән Абдул” китабы исә үткәннәргә тагы да тирәнрәк үтеп керүе, аны шушы төбәк тарихы белән бәйләп, гомуммилләт тарихына әйләндерә алуы, күп материалларның фәнни әйләнешкә беренче тапкыр кертелүе белән дә кыйммәтле һәм кадерле. 

Борынгыдан килгән гадәт


1-1-9Авылларда каз өмәсе гөрләгән чак. Гаҗәп һәм шул ук вакытта сөенечле хәл: каз өмәсе һаман да йола буларак яши әле, димәк. Соңгы елларда район-авылларда бөтен шартын туры китереп оештырылган каз өмәләрендә булырга туры килде. Каз асрау, безнең халык өчен бу кош­ның дәрәҗәсе, бәһасе хакында да язарга кирәк дип таптык. Каклаган каз – бездә иң зур сыйларның берсе бит.

Рөстәм Миңнеханов Бөекбританиядә татар җәмәгатьчелеге белән очрашты

prezidentБүген Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов Лондонга эш сәфәре кысаларында Бөекбританиядәге татар җәмәгатьчелеге вәкилләре белән очрашты. Очрашуда шулай ук  Татарстан вице-премьеры, Бөтендөнья татар конгрессының Милли шура рәисе Васил Шәйхрәзиев катнашты.

Фәрит Бикчәнтәев «Казан» аэропортына ни өчен Тукай исеме туры килгәнен әйтте

2222Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрының баш режиссеры Фәрит Бикчәнтәев «Казан» аэропортына ни өчен Тукай исеме туры килгәнен әйтте.

Мәрҗанине кайтару: без әле зур эшләрнең башында гына

02aa265f2239852a7078af08fa57263a_500_0_0Казанның Бакый Урманче музеенда Шиһабетдин Мәрҗанинең гипстан ясалган сыны бар. Танылган рәссам сынчы галимне олпат, мәгърур, җанлы итеп ясаган. Шушы сын мәрмәрдән эшләнеп, Мәрҗани мәчете каршында урын алыр да, шәһәрнең бер матур бизәгенә әйләнер дигән өметләр 2015 елда ук пәйда булган иде инде. Ниһаять, ул тормышка ашты.

Казан аэропорты Бөек Тукаебыз исемен йөртергә лаек

79c5990f98546a215f8ab549f5bb3066-620x330Бу көннәрдә халыкара аэропортлар исеменә тавыш бирү дәвам итә. «Россиянең бөек исемнәре» проекты кысаларында «Казан» халыкара аэропортына һәм «Бигеш» аэропортларына танылган шәхесләр исемнәре өчен дә тавыш бирү бара.

Рөстәм Миңнеханов Татарстан аэропортларына Тукай һәм Лемаев исемнәрен бирергә чакыра

2Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов  “Казан” аэропртына Габдулла Тукай, “Бигеш” аэропортына Николай Лемаев исемен бирергә тәкъдим итә. Ул укучыларын шушы шәхесләр өчен тавыш бирергә өнди. Бу турыда ул инстаграмдагы сәхифәсендә язды.

“Әгәр Тукай – бөек шагыйрь һәм татар мәдәниятенең символы, Татарстанның күпмилләтле халкының горурлыгы булса, Лемаев – республиканың сәнәгать егәрлеге һәм берничә буын татарстанлыларның хезмәт даны символы. Горурланабыз һәм сайлыбыз”, – диелгән Рөстәм Миңнеханов текстында.

Төркиядән «Аяз-Таһир Төркестан Идел Урал» фонды җитәкчесе ТР Милли музеена Гаяз Исхакыйның шәхси әйберләрен тапшырды

 Бүген «Аяз-Таһир Төркестан Идел Урал» фонды җитәкчесе Тюляй Дуран ТР Милли музеенда булды. Ул музей фондына мәшһүр язучы, җәмәгать эшлеклесе Гаяз Исхакыйның шәхси әйберләрен тапшырды. Алар арасында классик язучының шәхси көндәлекләре, биноколь куйгычы, чемоданы, фотосурәтләре һ.б. ядкарьләр бар.

Гаяз Исхакыйның шәхси әйберләрен Тюляй Дуран беренче тапкыр 1998нче елда алып килгән булган. Г. Исхакыйның Төркиядән кайтартылган эш өстәле һәм урындыгы ТР Милли музеенда тора. “Беренче тапкыр Татарстанга мин 1998нче елда килгән идем һәм татар халкының Гаяз Исхакый белән горурлануын күрдем. Икенче килүемдә мин язучының бик күп архив язмаларын алып килдем”, – дип хәтер яңартты фонд җитәкчесе Т. Дуран.

Сахалинда сабан туе

Көньяк -Сахалинск шәһәренең татар автономиясе  житәкчелегендә,  29 июнь көнне Южно-Сахалинск шәһәрендә  тугызынчы тапкыр  Сабантуе узды.

Моңа кадәр көннәр янгырлы, салкынча булса да, без бик нык теләгәнне ишетепме, көн искиткеч  матур, кояшлы, кызу  булды.

Быел,  Сабантуйны хэрвакыттагыча шәһәр  паркында тугел, ә  шәһәр  читендэге аланда уздырдык.  Ерак булгач, халык килмәс дип курыккан идек, юкка булган икән: мәйданда алма төшәрлек тэ урын юк иде.Бәйрәм белән котларга Ерак Көнчыгыш конгрессы председателе Рөстәм Абдулин да килгән иде.  Бәйрәмне- аның төп спонсоры, бик хөрмәтле кешебез- Әхтәмов Радик Закуан улы  ачып җибәрде.

Самара шәһәрендә Сабантуйлар гөрләп үтте

Рөстәм Миңнеханов: “Барыбызның күңелендә бүгенге Сабан туе матур бәйрәм булып истә калсын”

Төп бәйрәм мәйданы итеп билгеләнгән Казанның Тынычлык (Мирный) бистәсендәге Каенлыкта Сабан туе кызганнан-кыза бара. Хәзерге вакытта төп мәйданда милли уеннар үзенә бөтереп ала, эстрада йолдызлары, республиканың иҗат коллективлары төрле милләт җыр-биюләрен бүләк итә. Елгыр егетләр баганага менә, берәүләр аркан тартыша, башкалар чүлмәк вата, көянтә-чиләк белән су ташый, капчык бәреп сугыша, баһадир ир-атлар келәмдә милли көрәш спорт төре буенча көч сынаша: бүген 100 дән артык ир-ат батыр исеме өчен көрәшә.

Татар халкының милли бәйрәме ачылышы тантанасында Татарстан Республикасы Президенты Рөстәм Миңнеханов, РФ Куркынычсызлык советы секретаре Николай Патрушев, Төркия Республикасы башкаласы Истанбул шәһәре мэры Кадыйр Топбаш, ТР Премьер-министры Илдар Халиков, Казан шәһәре мэры Илсур Метшин һәм башка абруйлы кунаклар катнашты. Сабан туен казанлылар, башкала кунаклары, шулай ук төрле илләрнең куркынычсызлык мәсьәләләре белән шөгыльләнүче югары вәкилләре, V Төбәк һәм милли ММЧ форумы делегатлары, тамаша кыла.

Кырымтатар халкының чираттан тыш корылтае 29 мартка билгеләнде

Якшәмбе көнне Кырымтатар мәҗлесенең киңәйтеләгән утырышында  VI чакырылышның чираттан тыш корылтаен 29 март уздыру турында карар кабул ителде. Корылтайның көнтәртибе якын көннәрдә игълан ителәчәк, дип белдерде мәҗлеснең матбугат вәкиле Ләйлә Мөслимова.
28 мартта исә Украина Югары радасы депутаты Мостафа Җәмилевның  Нью-Йоркта БМО Иминлек Шурасында чыгышы көтелә.

Уфада Нәүрүз бәйрәме узды

Башкортстан филармониясенең ишек төбендә башкорт халкының Гафури районының Сәетбаба авылындагы һәм татарларның Бүздәк районындагы Килем авылы милли үзәкләре ихаталары оештырылган иде. Әлеге үзәк вәкилләре килүчеләрне җыр-биюләр белән каршы алды.
Залда республикадагы милли үзәкләрнең почмаклары оештырылды. Алар арасында казакъларның  “Ак бата”, үзбәкләрнең “Дуслык”, таҗикларның И.Сомони исемендәге, шулай ук азәрбайҗан, төрекмән, кыргыз халыкларының милли почмаклары оештырылган иде.

Татар яшьләрен инновацияләрдән файдаланырга өйрәтәчәкләр

 Чит төбәкләрдә гомер итүче татар яшьләрен тагын да активлаштыру, аларга ачылган мөмкинлекләрнең барысыннан да дөрес итеп файдаланырга өйрәтү мөһим. Шулай иткәндә, Россия төбәкләрендәге татар милли оешмалары эшчәнлегенең нәтиҗәлелеге тагын да артачак.

     Шушы максатны күздә тотып, 4 декабрь көнне башкалабыз Казанда Яшь татар лидеры мәктәбе үз эшен башлап җибәрәчәк. Анда Россиянең 15 төбәгеннән килгән 40ка якын кеше катнашыр, дип уйланыла.
Әйтергә кирәк, бу чараны уздыру республикада күптән инде матур гадәткә әверелде. Быел Яшь татар лидеры мәктәбе бишенче ел рәттән үткәреләчәк. Төп тема исә — яшьләрне инновацион технологияләрдән файдаланып эшләргә өйрәтү.
- Бу чараны без инде берничә ел дәвамында уздырып киләбез. Шулай булуга да карамастан, әлеге җыеннар беркайчан да берсен-берсе кабатламый. Аларның барысы да төрле темаларга багышланган, катнашучылар арасында да ел саен төрле кешеләр, – дип сөйләде «Татмедиа» матбугат һәм массакүләм коммуникацияләр агентлыгында узган журналистлар белән очрашуда «Идел» яшьләр үзәге директоры Ләйсән Сафина.

Яна алсаң, ян дөрләп Яшьлек утында, йөрәк!

Самараның “Чайка” Мәдәният Сараенда “Ялкынлы яшьлек” халык җыр, бию һәм шигърият ансамбленең 800нче концерт программасы булып узды.Соңгы елларда төбәгебезнең танылган “Ялкынлы яшьлек” халык җыр, бию һәм шигърият ансамбленең Управленческий бистәсендәге “Чайка” Мәдәният сараенда төпләнүен күп милләттәшләребез беләләрдер инде. Самараның Металлурглар Мәдәният сарае бай эшкуарларга сатылып, коллектив урамда калганнан соң, аны биредә директор булып эшләүче, “Ялкынлы яшьлек”нең элеккеге биючесе һәм балетмейстеры Гүзәл ханым Сафина сыендырды. Хәзер коллективның бөтен чаралары, концертлары да шушы яхшы итеп төзекләндерелгән, якты һәм җылы Мәдәният сараенда
үтә.

Җәүдәт Сөләйманов: Татар яшьләре мөстәкыйльлеккә өйрәнде

Август ае милли җанлы яшьләре өчен оештырылган чараларга шактый бай булды. Биләрдә «Сәләт» лагере тәмамланды, Таллинда Европа татар яшьләре форумы узды, Казанда исә бу көннәрдә Татар яшьләре көннәре уза.

Бу корылтайларның күбесе озак еллар дәвамында үткәрелеп килә. Алар инде берничә буын татар яшьләрен тәрбияләп чыгарды.

Еллар узган саен татар яшьләре ничек үзгәрә, яңа буын татар яшьләренә нинди үзенчәлекләр хас, аларның теләк-максатлары, тормышка карашлары аерыламы? Әлеге сораулар безне «Сәләт» лагере проектлары җитәкчесе Җәүдәт әфәнде Сөләйманов янына китерде. Татарстанда республиканың татар яшьләре турында аңардан да күбрәк белүче юктыр, мөгаен.

Фестивале булгач, киносы да булсын иде…

IX Казан халыкара мөселман кинофестиваленә Татарстаннан барлыгы 20 гариза кабул ителгән. Шулар арасыннан кинопроект конкурсында бары тик алтысы гына катнашачак.

”Конец игры” – кыска метражлы нәфис фильм, “В центре внимания – человек” тулы метражлы документаль фильм һәм анимация: “Шүрәле”, “Арбуз”, “Туган як әкиятләре”, “Мактанчык чыпчык” әсәрләре иң яхшы мөселман тасмалары номинацияләре өчен көрәшәчәк.

Алабугага Тукай килә

Апрель аенда Татарстан Республикасы Алабуга шәһәрендә Габдулла Тукайга һәйкәл ачылачак. Шагыйрьнең бронзадан эшләнгән сыны янәшәсендә аның әкиятләрендәге геройлар урын алачак. Сынны танылган Мәскәү скульпторы Владимир Демченко ясый. Сыннан ерак түгел генә амфитеатр урнаштырырга, эскә­мияләр куеп, клумбалар ясап, махсус сквер булдырырга да ниятлиләр. Әлеге эшләр өчен барысы 12 миллион сум акча кирәк булачак. Бу хакта район башкарма комитеты җитәкчесе урынбасары Николай Фролов хәбәр иткән.

ТРның Халык шагыйре Илдар Юзеевның тууына 80 ел тулуга багышланган әдәби-музыкаль кичә уза

Кичә Г.Камал исемендәге Татар дәүләт академия театрында узачак. Казанда 25 февральдә М. Җәлил исемендәге – республика, Г. Тукай исемендәге Дәүләт премияләре лауреаты, Татарстанның Халык шагыйре Илдар Юзеевның тууына 80 ел тулуга багышланган “Кыр казлары артыннан…” дип исемләнгән әдәби-музыкаль кичә уздырыла. Әлеге чарада Илдар Юзеевның шигырьләренә язылган җырлар, шигырьләре яңгырар, язучының иҗатташ дуслары истәлекләре белән бүлешер дип көтелә. Бу хакта ТР Язучылар берлеге матбугат үзәге хәбәр итә.

21 февраль – Халыкара туган телләр көне

Белгечләр якындагы йөзьеллыкта барлык телләрнең 95% ы яшәүдән туктар дип фараз итә. Мәсәлән, бер ел эчендә 10 тел юкка чыга дигән фикер бар (Казан, 18 февраль, “Татар-информ”, Римма Гатина). Берләшкән Милләтләр оешмасы (БМО) карары буенча 21 нче февраль Халыкара туган тел көне буларак билгеләп үтелә.
1999 нчы елның ноябрендә, Бангладеш дәүләте тәкъдиме белән, ЮНЕСКО Генераль конференциясе, ЮНЕСКОга кергән илләр һәм Берләшкән Милләтләр оешмасы 21 февраль көнен Туган тел көне дип игълан итте.

Бездән соң Себергә күчәме?

Һәр милләтнең үзенчәлеге – илебезнең казанышы ул. Бу хакта Татарстан Президенты Рөстәм Миңнеханов Красноярск краеның “Яр” татар төбәк милли-мәдәни автономиясе активы белән очрашуда белдерде. (Бу көннәрдә Прези­дент­ның әлеге крайга эшлекле сәфәр кылуын искәртеп үтик.). ТР Президенты республика­быз­ның Красноярск краена тагы да якынаю мөмкинлеге бирердәй проект­ларның берсен – Универсиаданы искә төшереп үтте.