«ДУСЛЫК»

Частная компания намерена запатентовать персонажей татарских сказок Алтынчеч и Убырлы Карчык. ООО «Национальные игрушки», зарегистрировавшее товарные знаки «Шурале», «Су Анасы», «Камыр Батыр», и других героев татарского фольклора, подало заявку на регистрацию «Алтынчеч» и «Убырлы Карчык».

Напомним, ранее всемирный форум татарской молодежи просил аннулировать патент, ссылаясь на закон «Об авторских и смежных правах», где произведения народного творчества не являются объектами авторского права. В ответ Роспатент указал, что патент был предоставлен по результатам экспертизы, где не было доводов о несоответствии обозначения требованиям законодательства.

В октябре «Национальные игрушки» предъявили претензии театру кукол «Экият» на полмиллиона рублей за использование товарных знаков. Зайниев сообщил, что компания предложила мировое соглашение: платить по 1 рублю за каждый прокат спектаклей с упоминанием персонажей. Аюпова заявила, что «Экият» не будет платить и будет защищать свои интересы в суде.

Директор «Национальных игрушек» Асянов заявил о планах зарегистрировать знаки «Татар егете», «Татар кызы» и «Дом татарской сказки».

Миллиард татар

Татарстан Республикасы Рәисенең матбугат хезмәте җитәкчесе Лилия Галимова белән дәүләт хезмәтендә карьера төзү, һөнәри бурычлар һәм мөмкинлекләр, шушы өлкәдә эшләү өчен кирәкле сыйфатлар турында сөйләштек. Үз идеяләреңне дәүләт дәрәҗәсендә тормышка ашыру серләре һәм ни өчен кайвакыт әбиләрнең сүзләренә колак салырга кирәклеге турында – шулай ук әлеге интервьюда.

– Очрашуга әзерләнгәндә, сезнең белән интервьюларның шактый аз булуын аңладык. Бу нәрсә белән бәйле?

– Бераз сәеррәк яңгырар, әмма һөнәрем җәмәгатьчелек белән бәйле булса да, шәхси тормышымда танылуга омтылмыйм. Озак еллар телевидениедә эшләдем, алып баручы булдым. Минем өчен кеше арасында кайнау – бары тик эшемнең бер өлеше генә. 

– Үзегез турында сөйләгез әле. Гап-гади Нурлат кызы Татарстан Рәисе белән эшли башлаганчы нинди юл узды?

– Монда гаҗәпләнерлек берни дә юк дип уйлыйм. Коллегаларым кебек үк дәүләт хезмәтендә эшлим. Тормыш юлым аларныкыннан әллә ни аерылып тора димәс идем. Күпләр кебек үк кечкенә шәһәрдә туып үстем, гап-гади мәктәптә белем алдым. Тормышымны нинди һөнәр белән бәйләргә дигән сорау тугач, журналистиканы сайладым. Моңа әбием сәбәпче булды. Берьюлы ул миңа: «Казанга укырга киткәч, сирәк күрермен инде үзеңне. Журналист булсаң, телевизордан булса да карап торыр идем», – дип әйтеп куйды. Аның бу сүзләре тормышымны билгеләде. Шуннан бирле үземне башка һөнәрдә күрмәдем дә. Район газетасына мәкаләләр яза башладым, беренчесен алтынчы сыйныфта укыганда ук җибәргән идем. Кыскасы, аерып әйтерлек берни дә юк: гади бала, яшүсмер.

Аннан соң Казанга килдем, Казан дәүләт университетының журналистика һәм социология факультетына укырга кердем. Укыганда практикамны Татарстан Дәүләт Советында уздым. Матбугат хезмәтендә генә түгел, башка бүлекләрдә дә ярдәм итә идем. Төрле тәҗрибә тупланылды, халыкара чараларга да йөрелде. Көн тәртибем тыгыз иде: уку, аннары практика. Кулыма телевидение белеме буенча диплом алгач, «Татарстан» дәүләт телерадиокомпаниясенә эшкә урнаштым. Оешма ул вакытта Россия күләмендә 20 меңнән артык кеше эшли торган бердәнбер медиахолдинг иде. Биредә 10 ел эшләдем. Анда да карьера юлым шактый гадәти булды: практикант, корреспондент, продюсер, шеф-редактор, алып баручы, аннары мәгълүмати программалар хезмәте җитәкчесе урынбасары.

– Татарстан Республикасы Рәисе матбугат хезмәте җитәкчесе вазифасын тәкъдим иткән көнне хәтерлисезме?

– Мин монда иң элек җитәкче буларак түгел, ә Казан Кремленең рәсми вәкиле буларак килдем. Ягъни мине шундук җитәкче итеп чакырмадылар – шуны ассызыклыйсым килә.

Моңа кадәр биредә атна саен брифинглар үткәреп торучы, журналистларның проблемалы сорауларына җавап бирүче кеше юк иде. Шуңа күрә минем алга матбугат хезмәте эшчәнлегенә яңа функцияләр өстәү, хакимиятне ачык итү бурычы куелды. Республикада моңарчы андый практика булмагач, яңа инструментларга үзлегемнән өйрәнергә туры килде. Моңарчы башкарып карамаган эшләргә алынырга туры киләчәге мине бераз борчыды. Курыкканга түгел, ә республика хакимиятенең югары органын тәкъдим итү җаваплылыгын алу өчен һөнәри тәҗрибәм җитәрлек түгел сыман тоела иде.

Шулай итеп мин матбугат хезмәте җитәкчесе урынбасары булып эшли башладым. Бераздан җитәкче вазифасын тәкъдим иттеләр. Бу хәл Яңа ел алдыннан булды. Мин югалып калдым һәм, хәтта: «Бәлки, кирәкмәс?» – дип әйтеп куйдым. Ләкин матбугат хезмәтенә үзгәрешләр кертергә, Рөстәм Нургали улының эшләрен тулырак яктыртырга кирәклеген аңлаттылар. Җитәкче вазифасындагы беренче чарам – йомгаклау матбугат конференциясе – билгеләнүдән соң, бер атна узгач ук булды.

Әйтергә кирәк, яңалыклар хезмәтендә башкарган эшем мондагысы белән шактый охшаш. Яңалыкларда мәгълүмати көнүзәккә тирәнтен чумган идем – республикада, илдә һәм дөньядагы хәлләрнең барысыннан хәбәрдар булдым. Монда да мәгълүмати киңлекнең мониторингы, аналитика белән шөгыльләнәм. Шуңа күрә әлеге үзгәрешләр тормышыма рухи яктан да, физик яктан да зур яңалыклар алып килмәде.

 – Сез үзегезне максатчан кеше дип саныйсызмы?

– Әлбәттә, минем һәрвакыт максатым бар. Ләкин ул карьерага кагылмый. Журфакка укырга кереп, телевидениегә эшкә килүемне генә алыйк. Кызлар, гадәттә, ТВда карьера турында уйлаганда, алып баручы булырга хыяллана.

Минем андый планнарым юк иде. Киресенчә, күбрәк репортер ролендә булырга теләдем. Минемчә, телевидениедә иң кызыгы да шунда – төрле чараларга бару, кешеләр белән аралашу, тәҗрибә туплау.

Шул рәвешле, мин карьерамны шактый табигый, үз алдыма куйган бурычларга ирешү аша төзедем. Максатым бар икән, эчке ресурсларымны кушып, аңа ирешү өстендә эшли башлыйм.

– Сезнеңчә, бу сыйфатны үзеңдә үстереп буламы? Хәзерге яшьләргә бу катлаулы бирелә дигән уй юкмы?

– Мин: «Безнең заманда болай иде, хәзер алай түгел», – дип утыручылардан түгел. Һәр вакытның үз бурычлары һәм үзенчәлекләре.

– Җитәкче вазифасына күчкәч, Рөстәм Нургали улы белән беренче очрашуыгызны хәтерлисезме?

– Телевидениедә мин президент пулында эшләдем: Минтимер Шәрип улы, аннан Рөстәм Нургали улының эшен яктырттык. Минем өчен бу бик аңлаешлы даирә иде, шуңа күрә курку булмады. Монда килгәч исә, Рөстәм Нургали улы каршында яңа рольдә нәрсә эшләргә җыенуым турындагы мәгълүмат тупланган махсус презентация белән чыгыш ясарга туры килде. Әлбәттә, борчылдым, дулкынландым. Бу нормаль күренеш, барыбыз да кешеләр. Өстәвенә, медиа өлкәсендә эшләүчеләрнең иң төп сыйфатларының берсе – нәкъ менә битараф булмау. Ул үз эченә төрле хисләрне ала, шулар арасында борчылу да бар. «Яу кырына» чыккач, артка чигенү юк – адреналинда эшлисең.

– Рөстәм Нургали улының нинди яклары сокландыра?

– Иң беренче чиратта, эшкә сәләте. Ул көн дә үз алдына масштаблы бурычлар куеп, аларны тормышка ашыру өстендә актив эшчәнлек алып бара. Һәм иң мөһиме, бу эшне шулкадәр яратып башкара. Бу атнада гына өч районда булып кайттык – Бөгелмә, Баулы, Ютазы. Аннан кайтып, Зәңгәр күлләрне карарга киттек. Үзенең югары вазифасына карамастан, ул һәркем белән аралашырга вакыт таба, йөрәге зур, кешеләргә карашы бик җылы. Көн дә глобаль мәсьәләләр хәл итү белән мәшгуль булуына карамастан, гадәти кешеләрнең сорауларын хәл итәргә дә вакыт таба. Бу аны чыннан да күпләрдән аерып тора.

– Ул нинди җитәкче?

– Кырыс, әмма гадел. Ул бик таләпчән, шушы сыйфатның үземдә дә арта баруын сизәм. Аңа нәтиҗә мөһим, әйткән икән, димәк, эшли. Телевидениедә эшләгәндә без хәзерге кебек тыгыз аралашмадык, әмма бервакыт Рөстәм Нургали улының юбилеена фильм төшерергә туры килде. Миңа аның белән якыннан аралашучы кешеләрдән интервью алырга кирәк иде: эш буенча да, дуслыкка кагылышлы да сөйләштек. Мәскәүдә күрешкән спикерларның берсе миңа бер фикер әйткән иде, мин аның мәгънәсен монда эшли башлагач аңладым. Беренчедән, ул аны киләчәкне һәм һәр ситуациянең чишелешен белүче визионер дип атады. Икенчедән, ул Рөстәм Нургали улының үз сүзендә торучы сирәк очрый торган кешеләрнең берсе икәнлеген ассызыклады. Әлеге сыйфатларның республика башлыгында булуы ни дәрәҗәдә әһәмиятле икәнен аңлыйм. Инвесторлар республикага Рөстәм Нургали улының сүзе белән гамәле тәңгәл булуын белгәнгә күрә киләләр.

– Ә сез үзегез нинди җитәкче?

– Моны бәлки хезмәттәшләремнән сорарга кирәктер. Мин дә бик таләпчәндер дип әйтә алам, беренче чиратта, үземә карата. Монда ул сыйфат тагын да ныгыды, чөнки җаваплылык зур, бар нәрсә дә төгәл, хатасыз булырга тиеш. Команда да моны аңлый. Күбесе Рөстәм Нургали улы белән ул әле премьер-министр булган вакытлардан бирле, ике дистә елга якын эшлиләр. Аларны өйрәтәсе юк, хезмәттәшләремә ышанам, чөнки кайбер әйберләрне миннән дә яхшырак белүләрен аңлыйм.

Алар өчен эш – иртән килеп, компьютер кабызып, кичен өйгә кайтып китү генә түгел. Минем командада битараф кешеләр юк. Уңышларыбыз да, җиңелүләребез дә уртак икәнлеген аңлыйбыз. Командадагы һәркем үзенчәлекле, шул ук вакытта, шактый уртак якларыбыз да бар. Мин коллективымнан бик уңдым дип саныйм.

– Биредә эшләргә теләгән яшьләр нинди сыйфатларга ия булырга тиеш?

– Иң мөһиме, республиканы ярату. Бу бит, чыннан да, эш кенә түгел, халыкка, төбәккә хезмәт итү. Шәхси кызыксынуларыңны икенче планга куеп, республика халкы иминлеге белән бәйле мөһим дәүләт бурычлары барлыгын аңлау һәм чишү таләп ителә. Монда рухи яктан көчле һәм идеяле булу да мөһим. Бу иҗади амбицияләрне тормышка ашыру урыны түгел, кайбер күзаллауларыңны үзгәртергә әзер булырга кирәк. Республикадагы тормышны яхшырту өчен эшләү үзгә караш таләп итә.

– Дәүләт хезмәте яшьләргә нинди преференцияләр тәкъдим итә ала?

– Яшьләр өчен хәзер преференция дип нәрсә санала соң? Зур акчалармы? Монда зур хезмәт хаклары юк, әмма үз идеяләреңне тормышка ашыру мөмкинлеге бар. Дәүләт җитәкчелеге яңа проектларга бик игътибарлы. Сезнең кызыклы идеягез бар икән, кадрлар резервына эләгеп, проектыгызны тәкъдим итә һәм аны чынга ашыру мөмкинлегенә ия була аласыз. Кайвакыт идеягез турында Рөстәм Нургали улының үзенә үк сөйләргә була. Үз проектларын уңышлы тормышка ашыручылар резервта кала һәм алга таба вазифаларга билгеләнә ала. Андый кейслар аз түгел.

– Татарстанда күп нәрсәне файдалы элемтәләрең булу хәл итә дигән стереотипка ничек карыйсыз?

– Андый фикер Татарстан гына түгел, башка регионнар турында да бар. Дәүләт хезмәтен күздә тотсак, монда төп бурыч – конкрет мәсьәләләрне хәл итү. Ә моңа һәркем сәләтле түгел. Әлбәттә, танышу буенча штат җыярга була, ләкин нәтиҗәдә барысын да үзеңә эшләргә туры киләчәк, чөнки элемтәләр үзләре генә берни дә хәл итми. Уңышлы кешеләрнең юлына карасаң, аларның карьера баскычы аша иң төптән күтәрелүләрен һәм бик максатчан булуларын күреп була.

– Дәүләт хезмәтенә килергә киңәш итәр идегезме?

– Минемчә, һәр эш тә – яхшы тәҗрибә. Өлкәсе, урыны һәм вазифасына карамастан, яңалыкка өйрәнү мөмкинлеге.

Интервью: Рәмзия Галимова
Текст: Динара Зиннәтова
Тәрҗемә: Алсу Мансурова
фото: Лилия Галимованың шәхси архивыннан

—
Идел

В аэропорту его встретила председатель общественной организации “Татаро-башкирский национально-культурный центр “Дуслык”Римма Хамзина.

Завтра запланирована встреча с соотечественниками, проживающими в г.Турсунзаде и в г.Душанбе. Также председатель Национального Совета посетит могилу Героя Советского Союза Бакира Давлятова.

Всемирный конгресс татар

В Самаре прошла областная спартакиада среди семейных команд Самарской области

Мероприятие состоялось в рамках реализации федерального проекта “Спорт – норма жизни” нацпроекта “Демография” и было посвящено объявленному президентом Году семьи.

23 семейные команды (папа, мама и ребенок 9-10 лет) из разных городов и районов Самарской области в течение двух дней проходили культурно-развлекательную, конкурсную и спортивную программу.

 Спортивный этап прошел в УСЦ “Грация”. Он включал прохождение станций: полоса препятствий, футбольный дартс, баскетбольный тир, кнопочный бой, супер реакция, удержи гантелю, аэробейсбол, кольцеброс, головоломка, прыжок в длину с места, поднимание туловища из положения лежа на спине, наклон из положения стоя на гимнастической скамье.

Победителями стали Глушковы (Сергей, Ольга и дочь Милана) из Сергиевского района и Щелочковы (Максим, Юлия и сын Александр) из Новокуйбышевска. В числе призеров среди команд с девочками – Зайка (Сергей, Екатерина и дочь Лада) из Ставропольского района и Хоменко (Александр, Лидия и дочь Мария) из Тольятти. Среди команд с мальчиками второе место заняли Искандаровы (Равиль, Зульфия и сын Сагит) из Похвистневского района и Дурасовы (Сергей, Екатерина и сын Семен) из Ставропольского района.

Спортивные семьи региона поприветствовала министр спорта Самарской области Лидия Рогожинская.

Поздравляем семью Искандаровых с  заслуженным 2 местом, и от души желаем всегда быть на высоте своих возможностей, своих талантов, своих способностей, своего мастерства. Пусть каждая цель и каждое Ваше стремление непременно знаменуется победой.

На основании информации Министерство спорта Самарской области

Фото: Зульфия Искандарова

30 ноября состоялось торжественное мероприятие, посвященное 25 – летию Самарской соборной мечети.
В большом молельном зале собрались люди, чтобы вспомнить те времена, поделиться с присутствующими историями о том, как возникла идея строительства и как удалось реализовать такой масштабный проект. Фотовыставка тех событий, которая была представлена для собравшихся наглядно отразила хронологию и историю возведения мечети.

На этой важной встрече присутствовали гости из Самары и Самарской области, прихожане мечети, общественные деятели, строители, активисты тех лет, уважаемые аксакалы.

Среди почетных гостей приехали поздравить самарских мусульман религиозные деятели из соседних областей: председатель Регионального духовного управления муфтий Ульяновской области Ильдар хазрат Сафиуллин, председатель Регионального духовного управления мусульман Пензенской области имам ахунд Ислям хазрат Давыдов.

От имени Верховного муфтия Республики Казахстан Наурызбая кажы Таганулы приехал с поздравлениями главный имам Духовного управления мусульман Казахстана по Западно – Казахстанской области Самат хазрат Алибаев.

Мероприятие началось с чтения Священного Корана ректором медресе Али хазратом Сулеймановым.

С приветственной речью к гостям обратился муфтий Самарской области Талип хазрат Яруллин. От имени губернатора Самарской области Вячеслава Андреевича Федорищева всех участников мероприятия поздравил заместитель руководителя департамента внутренней политики Филиппов Сергей Васильевич.

Представители органов государственной власти тех лет выступили с поздравлениями. В их числе был губернатор Самарской области с 1991 года по 2007 года Титов Константин Алексеевич, председатель попечительского совета  Хасаев Габибулла Рабаданович.
Об истории и работе мечети рассказал старший имам Самарской Соборной мечети Иршат хазрат Сафин.

Выступающие отметили огромный вклад большого количества людей в появление этого уникального сооружения, которое является не только местом поклонения, но и центром духовной и культурной жизни мусульман нашего региона. Многих уже нет с нами, но мы всегда будем помнить и благодарить всех причастных к этому великому делу. 

http://www.islamsamara.ru/main/novosti&newsid=1335

27 ноября коллектив Мочалеевского ЦСДК и библиотекарь провели интересное мероприятие “Обычаи, традиции, быт татарского народа”. Была организована выставка со старинными вышивками, одеянием, предметами быта. Рассказали как, кем и для чего все это создавалось. Участники мероприятия беседу дополняли интересными историями из своей жизни, делились впечатлениями о прошлых праздниках, обрядах, пели частушки, песни давних лет, вспомнили игры своего детства и посиделок. Не оставили без внимания известных артистов тех лет, которые несколько раз на кузове грузовой машины около старого клуба своим живым голосом радовали жителей нашего села по 3-4 часа. А какой насыщенный и праздничный получился стол из татарских блюд! Наши женщины-татарочки мастерицы на все руки! Гордимся и благодарим всех участников вечера.

Мочалеевский ЦСДК

В год семьи в Мочалеевском доме культуры прошло удивительное событие – поздравление юбиляров золотой свадьбы. Этот важный юбилей отметилось в теплой и дружеской обстановке, собравший родственников, друзей и знакомых пары.

Юбиляры золотой свадьбы – это особенные люди, которые на протяжении 50 лет прожили вместе, пережили радости и горести, поддерживали друг друга в трудные моменты и делились радостью в хорошие дни. Их семейный опыт и мудрость невозможно переоценить, именно поэтому поздравление с юбилеем золотой свадьбы стало особенно торжественным и трогательным.

На торжественном мероприятии в Мочалеевском доме культуры прозвучали поздравительные слова, стихи, украшенные атмосферой любви, уважения и благодарности.

“Молодых” от имени Главы м.р. Похвистневский Ю.Ф.Рябова поздравила, вручила памятные подарки и благодарственные письма председатель районного совета ветеранов Макеева И.А., по предложению специалиста районного ЗАГСа Юлии Мидхатовны юбиляры расписались в Почетной книге, Глава поселения Мочалеевка Равиль Фаритович Уразметов так же поздравил их со знаменательным событием.
Много теплых слов было сказано детьми, родными. Коллективы Мочалеевского ЦСДК и Н-Мансуркинского СДК поздравили и порадовали всех присутствующих своими выступлениями.

Это поздравление с юбилеем золотой свадьбы в Мочалеевском доме культуры стало поистине незабываемым и трогательным для всех присутствующих. Такие моменты напоминают нам о важности семейных ценностей и о том, что настоящая любовь и поддержка сильны и долговечны, как золото.

Мочалеевский ЦСДК

В Доме дружбы народов города Самара состоялось рабочее совещание с участием лидеров и представителей национальных организаций по вопросам отбора на военную службу по контракту. Совещание прошло при участии руководителя управления национальной и конфессиональной политики департамента внутренней политики Самарской области Марии Владимировны Купцовой.                         

Президент СРТОО «Дуслык», член бюро Национального Совета ВКТ, Канюкаев Фахрутдин Бадретдинович  выступил с речью о необходимости укрепления обороноспособности страны путем привлечения качественных кадров на службу в армии. Он подчеркнул важность сотрудничества национальных организаций с военными комиссариатами для эффективной реализации этой задачи.

В ходе совещания были обсуждены вопросы по подготовке молодежи к военной службе, разработке мероприятий по пропаганде военной службы на контрактной основе, а также способов мотивации кандидатов к прохождению службы в армии.

Лидеры национальных организаций выразили готовность активно сотрудничать с военными комиссариатами и принимать участие в проведении мероприятий по привлечению качественных кандидатов на военную службу по контракту.

По итогам совещания были приняты ряд решений по обеспечению эффективного отбора на военную службу, в том числе проведение информационно-пропагандистских кампании.

Совещание в Доме дружбы народов стало важным шагом к совершенствованию системы отбора на военную службу по контракту и позволило участникам обменяться опытом и лучшими практиками в этой области.

Были выработаны конкретные планы и сроки действий, которые позволят совершенствовать процесс отбора на военную службу по контракту и повысить его эффективность.

Такие мероприятия, как рабочее совещание в Доме дружбы народов, играют важную роль в формировании гражданского общества и развитии диалога между различными национальностями. Они способствуют нахождению конструктивных решений и укреплению единства внутри страны.

^{Эльмира Мурхабинова}

Бүген, 3 декабрь көнне, Разия Азимжановна Аюпова туган көнен билгели.

Хөрмәтле Разия Азимжановна!

Сезне бәйрәмегез белән ихлас күңелдән тәбрик итәбез. Без Сезне хөрмәт итәбез һәм безнен остазыбыз белән нык горурланабыз!

Сезнен матур үрнәклəр күрсәтуугезгə курə ошебезне алып барабыз. Аллаһ Тәгалә бәхетле, игелекле, озын гомер, нык сәламәтлек, күңел тынычлыгы, иман байлыгы насыйп итсен! Туган көнегез котлы булсын!

С уважением
член бюро Национального Совета,
Всемирного конгресса татар,
Президент СРТОО «Дуслык» («Дружба»)
Фахрутдин Бадретдинович Канюкаев

Самарская соборная мечеть была построена на пересечении улиц Стара-Загора и 22 Партсъезда и открыта 28 ноября 1999 года. Она стала уникальным архитектурным комплексом, одним из крупнейших культовых сооружений не только в России, но и в Европе, и настоящим украшением нашего города.

30 ноября 2024 года состоялось торжественное мероприятие, посвященное 25-летию со дня открытия Самарской Соборной мечети. Организатор: Централизованная религиозная организация «Региональное духовное управление мусульман Самарской области в составе Центрального духовного управления мусульман России».
К собравшимся с приветственной речью обратился председатель регионального духовного управления мусульман Самарской области, муфтий Талип хазрат Яруллин, а также представители Администрации Губернатора Самарской области. В числе присутствующих был экс-губернатор Самарской области (1991 – 2007 гг.) Константин Алексеевич Титов.
Среди почётных гостей встречи: муфтии Оренбургской, Ульяновской, Пензенской областей, а также главный имам Западно-Казахстанской области Абдусамат Алибаев, который поздравил мусульман Самары от имени Верховного муфтия Казахстана Наурызбая кажы Таганулы, зачитав его поздравительное послание. Также высокий гость поблагодарил самарских единоверцев за многолетнее плодотворное сотрудничество.
После приветственных слов религиозных деятелей и представителей органов власти, вниманию участников мероприятия был представлен доклад татарского краеведа Шамиля Галимова, рассказывающий об истории строительства мечетей в Самаре в прошлые века и в современную эпоху.
Кроме того, все присутствующие могли познакомиться с фотовыставкой, посвященной истории строительства Самарской Соборной мечети.

Дом дружбы народов Самарской области

Банк России и Национальный центр “Россия” приглашают принять участие в онлайн-голосовании за символы для оборотной стороны банкноты номиналом 1000 рублей, которая посвящена Приволжскому федеральному округу.

Самарскую область представляют:

 Монумент Славы;
 Жигулевская ГЭС;
 Музейно-выставочный центр “Самара Космическая”;
 Самарский академический музей драмы имени Горького.

Каждый участник голосования может выбрать только один объект. Символы, которые наберут наибольшее число голосов, художники Банка России и Гознака будут использовать при разработке многоплановой композиции банкноты.

Итоговый дизайн утвердит Совет директоров Банка России.
Голосование завершится 12 декабря в 12:00 по Москве.

Успейте отдать свой голос за Самарскую область: https://clck.ru/3EuJdQ

– Ак көннәр уразасы ул нәрсә?
– Ак көннәр дип һиҗри календарьдагы һәр айның 13, 14 һәм 15 көннәре әйтелә. Дөресрәге, 13, 14, 15 нче төннәр. Ни өчен дигәндә, ул төннәрдә ай тулы була. Һәм шул көннәрдә нәфел уразасын тоту сөннәт булып тора. Пәйгамбәребез салләллаһу галәйһи вә сәлләм Әбү Зәрр исемле сәхәбәгә: “Әй, Әбү Зәрр, һәр айда өчәр көн ураза тота калсаң, 13, 14 һәм 15 нче көннәрендә тот”, – дигән. Бу Аллаһ Илчесенең сөннәте булып санала. 

– Ишрак намазы ничек укыла? Ул нинди намаз?
– Ишрак намазы – кояш чыгып 20 минут үткәннән соң укыла торган ике рәкәгатьле нәфел намаз. Махсус “ишрак намазы” дигән исем искә алынмаса да, аның тәртибе, рәвеше турында кайсыбер хәдисләр бар: “Кем иртәнге намазны җәмәгать белән мәчеттә укыса, аннары кояш чыкканчыга хәтле Аллаһны зекер итеп утырып торса һәм кояш чыкканнан соң торып ике рәкәгатьле нәфел намазын укыса, ул кешегә тулы булган, тулы булган, тулы булган (өч тапкыр кабатлый) Хаҗ һәм Гомрә әҗерләре бирелер”, диелә. Исеме искә алынмаганлыктан ул намазны кайсыбер галимнәр доха намазына керткәннәр. Чөнки доха намазы – кояш чыгу һәм зәүәл арасында укыла торган нәфел намаз булып тора.

– Мәет булган йортта көзге каплау гадәте бар. Ул дингә каршы килмиме?
– Халыкта таралган әлеге күренешнең тамыры борынгы замандагы мәҗүсилеккә барып тоташа. Янәсе, мәетнең өендәге көзгегә карасаң, бакый дөньяга караган кебек буласың, һәм аннан сиңа зыян салырлар дигән ырым-шырым булган. Мондый ырым-шырым динебезгә каршы килә. Моны хәтта православие руханилары да инкарь итәләр. Динебез безгә “бар нәрсә Аллаһның тәкъдире белән” дип өйрәтә. Һәм ахирәткә күчү дә бары тик кешенең көзгегә каравы белән түгел, ә үлеме белән генә булыр, диелгән.

– Күп еллар элек кабер ташына мәрхүм булган туганыбызның сурәтен уетып ясаткан идек. Ул вакытта динне белми идек, дөрес эшләмәгәнбез. Хәзер аны алыштырырга кирәкме?
– Кабер ташларына сурәт кую динебездә хупланмый. Мөмкинлегегез булса, алмаштырыгыз.

– Дүрт ай элек өйдән чыгып киткән ирем белән кабат бергә яши башладык. Безгә никахны яңартырга кирәкме? Никах өзелүнең билгеле бер вакыты бармы?
– Ир белән хатынның гаилә коруы никах белән башланырга тиеш һәм талак белән генә таркала. Яшәү дәверендә булган сүзгә килүләр, гауга-талашлар никахка тәэсир итми. Иллә мәгәр ире “талак сиңа” дип әйтсә генә гаилә таркала. Әгәр ирегез талак бирмичә, аерым дүрт ай яшәгәнсез икән, никахны яңадан укырга кирәк түгел. Ә инде “никахны яңарту” дигән сүз гомумән дөрес түгел. Никах ул йә бар ул, йә юк. Искереп, яраксыз хәлгә килми.

– Урамга ислемай сибенеп чыгу гөнаһ, диләр. Ни өчен гөнаһ булуын аңлатсагыз иде.
– Ислемай куллану динебезнең бер әдәбе булып тора. Мөселман кешесе тир исе һәм башка ят исләрдән сакланырга тиеш. Ләкин хатын-кызларга ислемайны бары тик өендә, гаиләсе, якын туганнары янында гына кулланырга рөхсәт ителә. Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм үзенең хәдисләрендә хатын-кызның ясанып, бизәнеп-сөртенеп урамга чыгуын тыйды. “Аллаһка табынучы хатын-кызларны мәчеткә барудан тыймагыз. Әмма ләкин алар ислемай сөртмичә, тәмле исләр аңкытмыйча чыксыннар” диелә. Икенче бер хәдистә хәтта “әгәр урамда хатын-кыз сибенгән ислемай исен чит ир сизсә, ул хатын кыямәт көнне җәннәт исен татымас” диелә.
Ни өченме? Хатын-кыз гүзәллек иясе, тыйнак булырга һәм үзенең гыйффәтлеген, бизәнү-матурлыгын бары тик хәләл җефете өчен сакларга тиеш. 

– Дин әһелләренә соравым бар иде. Биш вакыт намаз дибез. Ястү намазында дүрт фарыз, ике сөннәт. Ә витр намазы алтынчы вакыт намаз булып чыгамы? Алай дисәң, биш вакыт түгел, алты вакыт намаз диярләр иде бит. Кайбер мәсхәбләрдә витр намазы укымаганнарын беләм.
– Биш вакыт намаз дигән сүз бары тик фарыз хөкемендә булган намазларга кагыла. Ул иртәнге намазның 2 рәкәгатьле, өйләнең 4 рәкәгатьле, икенденең 4 рәкәгатьле, ахшамның 3 рәкәгатьле, ястүнең 4 рәкәгатьле фарыз намазлары булып тора. Ләкин бу фарыз намазларыннан тыш без укый торган намазлар бик күп: ястүдән соң ваҗиб хөкемендәге витр намазы, шулай ук сөннәт намазлары: доха, тәһәҗҗүд, тәравих башка нәфел намазлар… Санап китсәң, аларның саннары ун яки егерме генә түгел, тагын да күбрәк булачаклар. Шуңа күрә витр вәҗеб намазын алтынчы намаз дию дөрес түгел, ягъни ул фарыз намаз саналмый. Әйткәнемчә, витр хәнәфи мәзһәбендә ваҗиб булып санала. 

– Ваҗиб дигәнгә дә ачыклык кертсәгез иде.
– Ваҗиб гамәл ул – үтәлергә тиешле булган мәҗбүри гамәл. Аны кылган кеше саваплы була, ә кылмаганы гөнаһлы була.

– Чит кеше синең өеңдә савыт-саба юарга, өй җыештырырга ярамый диләр. Ни өчен икән?
– Ник ярамасын, ярый. Әгәр кешенең хезмәтче яллап өен җыештырырга матди хәле җитә икән – ялласын. 

– Намазда кыска дога урынына “Аятель көрси” укырга ярыймы?
– Намазда “Фатыйха” сүрәсен укыганнан соң кимендә өч аятьле кыска сүрәне яки бер озын аятьне укырга кирәк. Бу урында “Аятел-көрси”не укысагыз дөрес булыр.

– Харис иблис исеме икән. Аны яңа туган балага кушарга ярыймы?
– Чыннан да, кайсыбер галимнәребез, Иблиснең бер исеме Харис, дип язалар. Ләкин Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләм бер хәдисендә болай дигән: “Аллаһка иң сөекле булган исемнәр Габдулла белән Габдерахмандыр. Ә иң тугры исемнәр – Харис белән Һәммәмдер”. Димәк, Пәйгамбәребез Харис исемен иң тугры исем дип атады икән, бу исемне үз балаңа кушырга ярый дигән сүз.

– Дуңгыз тиресеннән тегелгән аяк киемен кияргә ярамый, диләр. Ул эшкәртелгән буладыр бит?
– Дуңгыз тиресе, ите, мае һәм башка бөтен әгъзалары нәҗес һәм ашарга, кулланырга тыелган булып санала. Бу хакта Коръәндә аятьләр бар. Дуңгыз тиресенең нәҗес, харам булганлыгы тире чистарту белән бетми, шул тыелган халәттә кала.

Фото: ru.freepik.com

Дилбәр ГАРИФУЛЛИНА
Шәһри Казан

Крестьянско-фермерское хозяйство “Ф.Ф. Гилязов” в очередной раз оказало гуманитарную помощь семьям военнослужащих, участвующих в специальной военной операции.

28 семьям сельского поселения Камышла были выданы продуктовые наборы, в который вошли: литр подсолнечного масла, по пять килограммов муки высшего и первого сортов, два килограмма гречки.

“Мы понимаем, как важно поддерживать тех, кто на защите страны. Наша помощь — это лишь маленький шаг со стороны всей семьи Гилязовых, но мы надеемся, что она приятна и принесет тепло, заботу и пользу в семьи героев”, — отметил руководитель хозяйства Фирдавис Гилязов.

Важно помнить, что каждый из нас может внести свой вклад в общее дело, помогая тем, кто в этом нуждается!

kamizvestiya.ru

Берничә дистә елдан артык Самара өлкәсендә татар теле һәм әдәбияты буенча өлкә олимпиадасы үткәрелә. 2020 елдан башлап бөтендөньяда эпидемиологик вәзгыять белән бәйле рәвештә, олимпиада онлайн форматта уздырыла башлады.
  Олимпиада һәм аның кысалаларында укучыларның сәнгатьле итеп шигырь сөйләү конкурсында ел саен Камышлы, Шенталы, Похвистнево районнары һәм Самара шәһәренең «Яктылык» мәктәбе укучылары катнаша. 

Олимпиаданың максаты: туган телне һәм әдәбиятны өйрәнүгә кызыксыну уяту, укучыларны традицион татар мәдәнияте дөньясына тарту,  сәләтле балаларны ачыклау, сайлап алу һәм үстерү.
  Самара өлкәсе олимпиадасында җиңүчеләр Казан шәһәрендә уздырыла  торган татар теле һәм әдәбияты буенча төбәкара олимпиадасында  катнашалар. 
Рәсәй Президенты тарафыннан Гаилә елы дип игълан ителгән 2024 елда Самара шәһәренең «Яктылык» мәктәбе  Самара өлкәсе мәгарифне үстерү институты ярдәмендә  өлкә олимпиадасының традицион язма рәвештә уздыру форматын яңарту инициативасы белән чыкты. 
Шулай итеп, татар телен, әдәбиятын һәм мәдәниятен саклау һәм үстерү, укучыларны татар халкының мәдәни мирасына җәлеп итү максатларында 2024 елның 11 декабрендә Самара шәһәренең «Яктылык» мәктәбендә  татар теле һәм әдәбиятыннан өлкә олимпиадасы һәм  татар шигъриятен сөюче укучылар арасында бәйге узачак.
Олимпиадада катнашырга Самара өлкәсенең  татар авыллары һәм шәһәр мәктәпләрендә укыту программасында татар телен туган тел предмет (һәм факультатив буларак) каралган мәктәпләрдән  8-11 сыйныф укучылары чакырыла.

^{Фото: https://mon.tatarstan.ru/foto.htm/photoreport/7608519.htm}